Narkotik vasitələrin qanunsuz idxalı ittihamı narkotik vasitələrin qanunsuz əldə edilməsi və saxlanılması kimi yenidən tövsif edildi.
İttiham və hava limanındakı hadisələrin zaman ardıcıllığı
Gürcüstana xüsusilə külli miqdarda narkotik vasitələri qanunsuz idxal etməkdə ittiham olunan bir əcnəbi hüquqi yardım üçün mənə müraciət etdi. İttiham tərəfinin versiyasına görə, təqsirləndirilən şəxs Berlindən uçuşla Kutaisi Beynəlxalq Hava Limanına gəlmiş və iddiaya əsasən ölkəyə 155 qram kokain gətirmişdi.
İş materiallarını nəzərdən keçirərkən mühüm bir hal müəyyən etdim: təqsirləndirilən şəxs hava limanına çatdıqdan və sərhəd nəzarətindən keçdikdən sonra terminal binasından çıxmışdı. Dostu onu avtomobillə aparmaq üçün çöldə gözləyirdi. Təqsirləndirilən şəxs avtomobilə doğru gedərkən hüquq-mühafizə orqanlarının əməkdaşları tərəfindən tutulmuşdu. Tutulduqdan sonra əməkdaşlar onu yenidən hava limanının terminalına aparmış, istintaq hərəkətləri orada keçirilmiş və narkotik maddənin götürülməsi rəsmən sənədləşdirilmişdi.
Müdafiənin mövqeyi
İttiham tərəfi təqsirləndirilən şəxsin dövlət sərhədini keçərkən kokaini Gürcüstana gətirdiyini iddia etmək üçün bu hallara əsaslanırdı. Lakin müdafiə tamamilə fərqli mövqe tutdu. Əsas məqsədim sadəcə narkotik maddənin aşkar edilməsini mübahisələndirmək deyildi. Əsas məsələ mövcud sübutların təqsirləndirilən şəxsin Gürcüstan dövlət sərhədini keçdiyi dəqiq anda kokaini saxladığını həqiqətən müəyyən edib-etməməsi idi.
Müdafiə strategiyasını hazırlayarkən təqsirləndirilən şəxsin hava limanı terminalından çıxması ilə sonradan tutulması arasındakı müddətə xüsusi diqqət yetirdim. Bu müddətdə o, artıq Gürcüstan ərazisində, hava limanı binasının xaricində idi. Buna görə də sonradan onun üzərində kokainin aşkar edilməsi öz-özlüyündə həmin maddəni Berlindən daşıdığını sübut etmirdi.
Hadisələrin zaman ardıcıllığının və sübutların araşdırılması
Sərhədkeçmə qeydlərini, hava limanının müşahidə kameralarının videoyazılarını, tutulma və axtarış protokollarını, habelə hadisədə iştirak etmiş hüquq-mühafizə orqanları əməkdaşlarının ifadələrini diqqətlə araşdırdım. Təqsirləndirilən şəxsin hərəkətlərinin dəqiq zaman ardıcıllığının bərpası əsas əhəmiyyət daşıyırdı: o, sərhəd nəzarətindən nə vaxt keçmişdi, terminalı nə vaxt tərk etmişdi, çöldə nə qədər qalmışdı, nə vaxt və hansı şəraitdə tutulmuşdu və əməkdaşlar istintaq hərəkətlərini keçirmək üçün onu niyə yenidən hava limanına aparmışdılar.
Müdafiə bildirdi ki, təqsirləndirilən şəxsin tutulduqdan sonra hava limanı terminalına qaytarılması onun sərhəd nəzarətini başa vurduqdan sonra binanın xaricində tutulması faktını dəyişə bilməz. İstintaq hərəkətinin keçirildiyi yer narkotik maddənin dövlət sərhədini harada və ya nə vaxt keçdiyinin sübutu kimi qəbul edilə bilməzdi.
Vurğuladım ki, ittiham tərəfi iki ayrı faktı — təqsirləndirilən şəxsin sərhədi keçməsini və sonradan onun üzərində kokainin aşkar edilməsini — müəyyən etməklə kifayətlənə bilməzdi. O, bu hadisələr arasında birbaşa əlaqəni də sübut etməli idi. Təqsirləndirilən şəxsin Gürcüstana daxil olduğu anda 155 qram kokaini saxladığını göstərmək üçün etibarlı sübutlar tələb olunurdu.
Dəlilim ondan ibarət idi ki, mövcud sübutlar təqsirləndirilən şəxsin narkotik maddəni Gürcüstana daxil olduqdan sonra, hava limanının terminalı xaricində keçirdiyi müddətdə əldə etməsi və ya qəbul etməsi ehtimalını istisna etmirdi.
Müdafiə təqsirləndirilən şəxsin kokaini həqiqətən hava limanının xaricində əldə etdiyini sübut etməli deyildi. Əksinə, kifayət qədər və etibarlı sübutlarla ağlabatan alternativ izahları istisna etmək vəzifəsi ittiham tərəfinin üzərinə düşürdü.
Ali Məhkəmənin müvafiq təcrübəsi
Bu mövqeyi əsaslandırmaq üçün Gürcüstan Ali Məhkəməsinin təcrübəsinə, o cümlədən dövlət sərhədini keçmə ilə narkotik vasitələrin sonradan aşkar edilməsi arasındakı vaxt intervalının mühüm amil kimi nəzərə alındığı 2k-20ap.-21 nömrəli işə istinad etdim.
Əsas prinsip ondan ibarət idi ki, sübutlar narkotik maddələrin həqiqətən dövlət sərhədindən keçirildiyini göstərmədikcə, onların Gürcüstan daxilində bir şəxsin üzərində aşkar edilməsi həmin maddələrin ölkəyə qanunsuz idxalını avtomatik olaraq sübut etmir.
Məhkəmədə idxal ittihamı
Məhkəmə baxışı zamanı bildirdim ki, narkotik vasitələrin qanunsuz əldə edilməsi və saxlanılması ilə onların Gürcüstana qanunsuz idxalı ayrı-ayrı cinayət əməlləridir. Hər iki əməl eyni narkotik maddə ilə bağlı ola bilsə də, idxal ittihamı maddənin dövlət sərhədindən keçirildiyinin sübut olunmasını tələb edir.
Bir şəxsin başqa ölkədən gəlməsi və sonradan onun üzərində narkotik vasitələrin aşkar edilməsi faktı təkbaşına qanunsuz idxalı sübut etmək üçün kifayət deyil.
Yekun çıxışımda hər bir ağlabatan şübhənin təqsirləndirilən şəxsin xeyrinə həll edilməli olduğunu vurğuladım. İttiham tərəfi xaricdən gələn şəxsin sonradan üzərində aşkar edilən hər hansı narkotik maddəni mütləq özü ilə gətirdiyini irəli sürərək sübutları fərziyyələrlə əvəz edə bilməz.
Nəticə
Nəticədə müdafiənin təqdim etdiyi dəlillər iddia olunan əməlin hüquqi tövsifinin uğurla dəyişdirilməsinə gətirib çıxardı. Narkotik vasitələrin Gürcüstana qanunsuz idxalı ittihamı narkotik vasitələrin qanunsuz əldə edilməsi və saxlanılması kimi yenidən tövsif edildi.
Müdafiə strategiyasının həlledici elementi kokainin miqdarını və ya kimyəvi tərkibini mübahisələndirmək deyil, ittiham olunan cinayətin hər bir zəruri əlamətinin sübut olunub-olunmadığını ayrıca araşdırmaq idi.
Bu iş nəyi göstərir
Bu iş göstərir ki, dövlət sərhədini keçmək və bundan sonra şəxsin üzərində narkotik vasitələrin aşkar edilməsi öz-özlüyündə narkotik vasitələrin qanunsuz idxalı cinayətini sübut etmir. Hadisələrin zaman ardıcıllığının, istintaq prosedurlarının və mövcud sübutların ətraflı araşdırılması ilə əsaslandırılan məhz bu fərq ittihamın uğurla yenidən tövsif edilməsini mümkün etdi.
Hər bir iş onun öz faktlarından və sübutlarından asılıdır.