Məcburetmə, istismar və insan alverinin xəbərdarlıq əlamətləri

1. Bir şəxsin hərəkət azadlığının qanunsuz məhdudlaşdırılması, yəni onu fiziki və ya mənəvi olaraq hərəkət etməyə və ya etməməyə məcbur etmək, hərəkətin edilməsi və ya edilməməsi onun hüququ olduğu halda, və ya onun öz iradəsinə qarşı təsir altında qalmasına səbəb olmaq, –

cərimə ilə, yaxud bir ilə qədər müddətə ictimai işlə, yaxud altı aydan iki ilə qədər ev həbsinə, yaxud bir ilə qədər azadlıqdan məhrumetmə ilə, silahlarla bağlı hüquqların məhdudlaşdırılması ilə və ya olmadan cəzalandırılacaq.

2. Eyni hərəkət törədilmişdir:

a) bir yetkinin, köməksiz vəziyyətdə olan bir şəxsin, əlilliyi olan bir şəxsin və ya hamilə bir qadının qarşısında bilərəkdən törədilən;

b) bir qrup şəxslər tərəfindən;

c) təkrar-təkrar, –

iki ilədək islahedici əmək cəzası və ya on səkkiz aya qədər azadlıqdan məhrum edilmə ilə cəzalandırılacaq, silahlarla bağlı hüquqların məhdudlaşdırılması ilə və ya məhdudlaşdırılmadan.

Birləşdirilmiş rəsmi mənbə bu bələdçinin sonunda, mənbələr bölməsində siyahıya alınmışdır.

1. İnsanların alınması və ya satılması, yaxud onlarla əlaqəli hər hansı qanunsuz əməliyyatlar, təhdid vasitəsilə, zorakılıq və ya digər məcburetmə üsulları ilə, oğurluq, şantaj, dələduzluq, aldatma, zəiflik və ya hakimiyyət mövqeyindən sui-istifadə yolu ilə və ya digər bir şəxsin nəzarət etdiyi şəxsin razılığını əldə etmək üçün ödəniş və ya fayda verilməsi və ya alınması vasitəsilə, eləcə də istismar məqsədilə insanın cəlb edilməsi, daşıması, gizlədilməsi, işə götürülməsi, nəql edilməsi, təmin edilməsi, sığınacaq verilməsi və ya qəbul edilməsi –

yeddi ildən on iki ilə qədər həbs cəzası ilə cəzalandırılacaq, üç ilə qədər vəzifə tutma və ya fəaliyyət göstərmə hüququndan məhrum edilməklə.

2. Eyni hərəkət törədilmişdir:

a) cinayətkar tərəfindən bilə-bilə hamilə qadına qarşı;

b) təqsirkar tərəfindən müdafiəsiz bir şəxsə və ya təqsirkara maddi və ya digər baxımdan asılı olan bir şəxsə qəsdən;

c) rəsmi vəzifədən sui-istifadə etməklə, –

doqquz ildən on dörd ilədək həbs cəzası ilə, habelə üç ilədək vəzifə tutmaq və ya fəaliyyət göstərmək hüququndan məhrum edilməklə cəzalandırılacaq.

3. Eyni hərəkət törədilmişdir:

a) təkrar-təkrar;

b) iki və ya daha çox şəxsə qarşı;

c) zərərçəkmişi xaricə aparmaqla;

d) həyat və ya sağlamlıq üçün təhlükəli olan zorakılıqdan və ya zorakılıq təhdidindən istifadə etmək;

e) əvvəlcədən razılaşmış bir qrup şəxs tərəfindən, –

12-dən 15 ilə qədər həbs cəzası ilə, həmçinin üç ilədək vəzifə tutmaq və ya fəaliyyət göstərmək hüququndan məhrum edilməklə cəzalandırılacaq.

4. Bu maddənin 1, 2 və ya 3-cü bəndində nəzərdə tutulmuş hərəkət:

a) təşkilatlanmış qrup tərəfindən törədilmiş;

b) zərərçəkənin ölümünə səbəb olmuş və ya digər ciddi nəticələrə gətirib çıxarmış, –

15 ildən 20 ilədək azadlıqdan məhrumetmə ilə cəzalandırılacaq, eyni zamanda üç ilədək vəzifə tutmaq və ya fəaliyyət göstərmək hüququndan məhrum ediləcək.

Qeyd:

1. Bu maddə və bu Məcəllənin 1432-ci maddəsi məqsədləri üçün, aşağıdakılar maddi və ya digər fayda qazanmaq məqsədilə istismar hesab ediləcək:

a) bir şəxsi əmək və ya digər xidmətləri yerinə yetirməyə təşviq etmək;

b) bir şəxsi cinsi xidmət göstərməyə təşviq etmək;

c) bir şəxsi cinayət fəaliyyəti, fahişəlik, pornografik və ya digər antisocial fəaliyyətlərə cəlb etmək;

d) insan bədəninin orqanını, orqanın bir hissəsini və ya toxumasını zorla və ya aldadaraq çıxarmaq, köçürmək və ya başqa şəkildə istifadə etmək;

e) İnsanı qulluq kimi tətbiqlərə və ya müasir dövrdəki qulluq vəziyyətinə məruz qoymaq. İnsanı müasir dövrdəki qulluq vəziyyətinə məruz qoymaq, həmin şəxsin müəyyən işləri görməsi və ya başqa bir şəxs üçün ödəniş, yetərsiz ödəniş və ya ödənişsiz xidmət göstərməsi üçün belə şəraitin yaradılması deməkdir və o, bu şəraitləri həmin şəxsə asılılığı səbəbindən dəyişə bilmir. Şəxsin kiməsə asılılığı, digər hallardan başqa, aşağıdakılar səbəbindən ola bilər:

e.a) şəxsi sənədlərin müsadirəsi, nəzarəti və ya qəsdən qanunsuz istifadəsi;

e.b) azad hərəkət etmək hüququnun məhdudlaşdırılması və ya azad hərəkətin nəzarəti;

e.c) Ailə üzvləri və ya digər şəxslərlə ünsiyyətin (mektublaşma və telefon zəngləri daxil olmaqla) məhdudlaşdırılması və ya nəzarət olunması;

e.d) məcburedicı və ya təhdidamiz mühitin yaradılması.

2. Bu maddənin və bu Məcəllənin 1432-ci maddəsinin məqsədləri üçün, şəxs öz əvvəlcədən müəyyən edilmiş istismarına razı olub-olmamasının hər hansı əhəmiyyəti yoxdur.

3. Bu maddədə nəzərdə tutulmuş hərəkətlər üçün hüquqi şəxs fəaliyyət göstərmək hüququnun məhdudlaşdırılması və ya ləğv edilmə və cərimə ilə cəzalandırılacaq.

Birləşdirilmiş rəsmi mənbə bu bələdçinin sonunda, mənbələr bölməsində siyahıya alınmışdır.