საპროცესო შეთანხმება საქართველოში

მოლაპარაკებული შედეგი ჯერ კიდევ არის დამნაშავე

სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 209-ე მუხლით ბრალდებულს ეძლევა უფლება აღიაროს დამნაშავეობა და პროკურორთან შეთანხმდეს სასჯელის, შემსუბუქების ან ბრალდების ნაწილობრივ მოხსნის შესახებ. თანამშრომლობა ან ანაზღაურება შეიძლება ასევე იყოს პირობების ნაწილი. დამტკიცება თავიდან აცილებს სრულ განხილვას არსზე; იგი არ წაშლის მსჯავრდებას ან ავტომატურად არ წყვეტს სამოქალაქო, საემიგრაციო, რეგულაციულ ან პროფესიულ შედეგებს.

ვის შეუძლია შეთანხმების შეთავაზება და დამტკიცება

ბრალდებულს ან პროკურორს შეუძლია შემოთავაზოს საპროცესო შეთანხმება. საჭიროა წინასწარი წერილობითი შეთანხმება უფროს პროკურორთან, და გარიგება არ შეიძლება შედგა დაცვის ადვოკატის პირდაპირი ჩართულობისა და ბრალდებულის წინასწარი თანხმობის გარეშე. პროკურორი ამზადებს მოთხოვნას და გარიგების დოკუმენტს; სასამართლო დამოუკიდებლად გადაწყვეტს, დაამტკიცებს თუ არა.

რა უნდა დაფიქსირდეს

წერილობით დოკუმენტში უნდა აღინიშნოს ბრალდება, შეთანხმებული ფაქტობრივი საფუძველი, სამართლებრივი კლასიფიკაცია, შემოთავაზებული სასჯელი და ყველა სხვა ვარიანტი. ბრალდებულმა უნდა გაიგოს გარიგება და მისი შედეგები. მოლაპარაკების ჩანაწერს ხელს აწერს პროკურორი, ბრალდებული და დაცვის ადვოკატი, ნებისმიერ საჭირო კანონიერ წარმომადგენელთან, ხოლო დაცვის მხარეს შეუძლია ჩანაწერზე შენიშვნები დაამატოს.

რა უნდა შეამოწმოს სასამართლომ

ნებართვის მიღებამდე მოსამართლე განიხილავს, არის თუ არა შეთანხმება ნებაყოფლობითი და თავისუფალი ძალადობისგან, საფრთხეებისგან, მოტყუებისაგან ან უკანონო დაპირებისგან; ესმის თუ არა ბრალდებულს ბრალდება, სასჯელი და შედეგები; იყო თუ არა ხელმისაწვდომი კვალიფიციური იურიდიული დახმარება და მასალებზე წვდომა; არის თუ არა ყველა პირობა გაჟღერებული; და არის თუ არა ფაქტობრივი საფუძველი და მტკიცებულებები საკმარისი.

მოსამართლე არ არის ვალდებული მხარეების შეთანხმების დამტკიცება. სასამართლომ შეიძლება დაამტკიცოს და გამოაცხადოს განაჩენი, საკითხი დაუბრუნოს პროკურორს ან სასამართლოში დაიწყოს სხდომა არსებითად, როგორც ეს კოდექსი საშუალებას იძლევა. სასამართლოს შეუძლია შეცვალოს პირობები მხოლოდ მხარეების თანხმობით.

დოკუმენტები, რომლებიც თანხმობის მიღებამდე უნდა განიხილონ

• უკანასკნელი ბრალდება და ყველა წარდგენილი ბრალდება, რომელიც უნდა შეინარჩუნოს, შეიცვალოს ან მოიხსნას
• ბრალდების მხარის მტკიცებულებები, მისაღებადობის საკითხები და დაცვის ნებისმიერი მასალა, რომელიც ჯერ არ არის მიღებული
• ზუსტი სასჯელი, დამხმარე ზომა, ანაზღაურება და შესრულების განრიგი
• ქონება, იმიგრაცია, ლიცენზირება, დასაქმება და საზღვარგარეთ შედეგები
• ნებისმიერი თანამშრომლობის ვალდებულება, განცხადება, მოწმეების რისკი ან მიმდინარე გამოძიება
• წერილობითი წინადადება და მოლაპარაკებების სრული ჩანაწერი, მათ შორის ყველა ზეპირი გარწმუნება

მსხვერპლი და სამოქალაქო საკითხები

პროკურორმა მსხვერპლს უნდა გაესაუბროს, სანამ შეთანხმებას შეასრულებს და მსხვერპლს ამის შესახებ აცნობოს. მსხვერპლს შეუძლია სასამართლოს მიაწოდოს ინფორმაცია ზიანის შესახებ, მაგრამ საპროცესო შეთანხმების გასაჩივრება არ შეუძლია. შეთანხმება თავად არ ათავისუფლებს მსხვერპლს სამოქალაქო სარჩელის წარდგენის უფლებას, ხოლო ბრალდებულმა უნდა დაასახელოს ნებისმიერი სამოქალაქო ან სარეაბილიტაციო ექსპოზიცია პირობების მიღებამდე.

ამოღება, უარის თქმა და მოგვიანებით გასაჩივრება

ბრალდებულს შეუძლია უარი თქვას საპროცესო შეთანხმებაზე, სანამ სასამართლო საქმის არსებითი განხილვის გარეშე განაჩენს გამოიტანს. განაჩენის შემდეგ უარის თქმის ჩვეულებრივი შესაძლებლობა სრულდება. 215-ე მუხლი განსაზღვრავს კონკრეტულ 15-დღიან გასაჩივრების გზებს, მათ შორის შეთანხმების დამტკიცებაზე უარის გასაჩივრებასა და მსჯავრდებულის მიერ დამტკიცებული შეთანხმების გაუქმების მოთხოვნის შეზღუდულ საფუძვლებს. ჩაბარებული განაჩენი და ზუსტი სამართლებრივი საფუძველი განსაზღვრავს ვადის გამოთვლასა და მოთხოვნის ფარგლებს.

კონფიდენციალური მომზადება

მოლაპარაკებების სტრატეგია უნდა დარჩეს კოორდინირებული. წინადადებების მისაღებად გაკეთებული განცხადებები შეიძლება გავლენა იქონიოს სხვა ბრალდებულებზე, პარალელურ პროცესებზე ან საგარეო საკითხებზე. დაცვის ადვოკატმა უნდა დაადგინოს, თუ რომელი კომუნიკაცია არის ფორმალური სააპელაციო პროცესის ნაწილი, ვის აქვს უფლებამოსილება დაამტკიცოს პირობები და რა მოხდება, თუ შეთანხმება არ არის მიღწეული.